جمعى از نويسندگان
76
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
اساتيد ايشان دروس خارج فقه و اصول و فلسفه و عرفان بزرگان و اعاظم نجف اشرف را درك كرده و به درجات عاليه اجتهاد نائل آمده بودند . از اساتيد ايشان ميتوان به بزرگان ذيل اشاره نمود : 1 - آيت الله العظمى حاج شيخ محمّد حسين غروى كمپانى اصفهانى ؛ « 1 » ( خارج فقه و اصول ) . ايشان در مورد اساتيد خود مىفرمايند : ( بيشتر ترقىهاى علمى كه داشتم در اثر اتصالم به مرحوم كمپانى ؛ بود ، و توفيقات عباديم از شدت اتصالم به مرحوم قاضى ؛ بود . با اين دو چيز گاهى مورد اعتراض بعضى از رفقاى كوته نظر قرار مىگرفتم و مرا از نزديك شدن به آنها منع ميكردند و به من مىگفتند : « تو با داشتن استعدادهاى فراوان در مظان ترقى هستيد با ارتباط با اين آقايان داريد خود را ضايع مىكنيد » . من هم بلافاصله به آنها مىگفتم : « اگر ضايع شدن اين است كاش بيشتر ضايع شوم » . ) « 2 » ايشان در اين درس و بحثها فقط به عنوان يك شاگرد عادى نبود ، بلكه به همراه دو هم مباحثهاى خود يعنى مرحوم آيت الله العظمى سيد ابوالقاسم خويى ؛ و آيت الله العظمى سيد محمّد هادى ميلانى ؛ در شمار شاگردان خصوصى و مورد اعتماد مراجع بزرگ نجف بودند . 2 - آيت الله العظمى آقا ضياء الدين عراقى ؛ . ( خارج فقه و اصول ) . 3 - آيت الله العظمى ميرزا سيد على قاضى طباطبايى ؛ . ( مباحث اخلاقى و عرفانى و فلسفه ) . نويسنده كتاب « نگاهى به زندگانى آيت الله العظمى شيخ على محمّد بروجردى ؛ و تلاش ايشان در راه كسب معارف » در مورد شاگردى ايشان نسبت به مرحوم آيت الله العظمى سيد على قاضى ؛ مىنويسد : ( به تحقيق نمىدانيم كى و چگونه به مجموعه آقاى قاضى ؛ پيوست ، جز آنكه معروف است كه ايشان بعد از پيوستن به اين مجموعه به طور كلّى منقلب شده و به صورت انسانى آرام درآمده و به رغم شهوتى كه در قدرت مباحثه و بيان و استدالال داشت در جلسات و مباحث علمى شركت نمىجست . . . . و هميشه غرق در تفكر و انديشه ديده مىشد ، به طورى كه نزديك بود خود را فراموش كند . . . . اين حالت تأمل و تفكر عميق در او تشديد شده و در اواخر عمر بر او مستولى گرديد ، به نحوى كه از مردم و جمع و اطرافيان خود كناره مىگرفت و به مكانى دور از مردم در وسط مقابر مىرفت و كسى نمىدانست كه در آن حالت چه چيزى
--> ( 1 ) - مشهور است كه مرحوم آيت الله العظمى حاج شيخ محمّد حسين غروى كمپانى اصفهانى ؛ فرموده بودند كه من راضى نيستمكه من را با لقب « كمپانى » بخوانيد ، استاد عالى قدر ما مرحوم آيت الله سيد مرتضى نجومى كرمانشاهى ؛ نيز اين مطلب را به قلم آورده و در يكى از نوشتجات خود ذكر كردهاند . امّا يكى ديگر از اساتيد ما مىفرمودند ، چون ايشان كمپانى اى از علم عمل و عرفان و تقوا بودندمن ايشان را به « كمپانى » صدا مىكنم . چون هيچ دليل موجهاى مبنى بر عدم رضايت ايشان نيافتيم ، اين بزرگوار را به اين نيت كه حقاً و حقيقاً كمپانىاى از علم و معرفت و حقيقت بودن به همين لقب مشهور ايشان ياد مىكنيم . ( 2 ) - اسوه اخلاق ، بروجردى نجفى ، مجتبى ، نشر داورى ، قم ، ص 8 .